Kategoria: Artykuły

Powstanie styczniowe na Ukrainie: Żytomierz w ogniu walki z rosyjskim imperializmem

Nie tylko w lasach Królestwa Polskiego rozgrywał się dramat Powstania Styczniowego. W maju 1863 roku Ukraina – Wołyń, Kijowszczyzna i okolice Żytomierza – stały się jedną z najważniejszych aren zbrojnego zrywu przeciw imperium rosyjskiemu. To tu, na ziemiach Zabuża, wybuchło powstanie, które przez kilka tygodni skutecznie wiązało ogromne siły carskie, dając Europie dowód, że naród pozbawiony państwa wciąż potrafi sięgać po broń.

Czytaj więcej

15 stycznia 1582. Dzień, w którym Moskwa została upokorzona przez Rzeczpospolitą

15 stycznia 1582 roku to data, którą każdy Polak powinien znać i czuć w sercu – dzień, w którym car Iwan Groźny, agresywny tyran i imperialny barbarzyńca, musiał klęknąć przed siłą Rzeczypospolitej. Podpisany w Jamie Zapolskim rozejm kończył zwycięską wojnę Stefana Batorego z Moskwą, zatrzymując na dziesięciolecia imperialne zapędy Kremla i pokazując światu, że Polska potrafi wymusić respekt nawet u najbardziej brutalnego sąsiada.

Czytaj więcej

Maria Klass-Kazanowska – malarka światła, ciszy i pejzażu z Żytomierza

W historii polskiej sztuki XIX wieku są postaci, które nie krzyczą nazwiskiem ani nie domagają się miejsca w panteonie, a jednak pozostawiają po sobie cichy, trwały ślad – jak światło na płótnie, jak pamięć krajobrazu. Do takich artystek należy Maria Klass-Kazanowska, urodzona na Wołyniu malarka, której życie i twórczość naznaczone zostały wschodnim pograniczem dawnej Rzeczypospolitej, a której ostatnim przystankiem stał się Żytomierz – miasto, w którym zamknęła się jej krótka, lecz intensywna droga twórcza.

Czytaj więcej

Mieczysław Pawlikowski – Pan Zagłoba: lotnik, aktor, legenda z Żytomierza

9 stycznia 1920 roku w okupowanym przez bolszewików Żytomierzu przyszedł na świat Mieczysław Pawlikowski – człowiek, którego życie łączyło dramatyzm historii, pasję lotnika i talent artysty. Już od najmłodszych lat los stawiał przed nim wyzwania: w 1922 roku jego rodzina przeniosła się do Łucka, szukając spokoju w burzliwych czasach.

Czytaj więcej

„Kto z Bogiem roku nie skończy, z Bogiem nie zacznie”. Jak dawniej żegnano stary rok i witano nowy

Dziś przełom roku kojarzy się z hukiem fajerwerków, tańcami do białego rana i kieliszkiem wzniesionym o północy. Dawniej był to jednak moment znacznie poważniejszy – czas graniczny, kiedy stary porządek świata ustępował nowemu, a od jednego wieczoru i jednej nocy miało zależeć powodzenie całych nadchodzących miesięcy.

Czytaj więcej

Wigilia, która rządziła losem. Zapomniany kod świąt Bożego Narodzenia

„Jaka Wigilia, taki cały rok” – dla naszych przodków nie było to banalne powiedzonko powtarzane przy stole, lecz żelazna zasada porządkująca rzeczywistość. Wigilia nie tylko zapowiadała święta. Ona programowała przyszłość: urodzaj i głód, zdrowie i chorobę, miłość i śmierć. Była dniem granicznym – zawieszonym między starym a nowym czasem, światem żywych i umarłych, chrześcijańskim sacrum i przedchrześcijańską magią.

Czytaj więcej

103. rocznica zabójstwa prezydenta Narutowicza. Lekcja o prorosyjskiej dywersji ideologicznej endecji przeciw Polsce

102 lata temu, w warszawskiej Zachęcie, fanatyk związany z obozem narodowym – Eligiusz Niewiadomski – oddał trzy strzały w plecy prezydenta Gabriela Narutowicza. Strzały, które – jak sam później zeznał – nie były pierwotnie przeznaczone dla Narutowicza, lecz dla Józefa Piłsudskiego.

Czytaj więcej

Wojna 300-letnia. Historia agresji i aktów ludobójstwa dokonanych przez Rosjan na narodzie polskim

Od ponad trzystu lat Rosja prowadzi przeciwko Polsce nieustanną wojnę — jeśli nie zbrojną, to cywilizacyjną, kulturową i duchową. Od czasów carów, przez stalinowski terror, aż po dzisiejszy putinowski rewanżyzm, imperium moskiewskie niezmiennie postrzega Polskę jako przeszkodę w swoim marszu na Zachód. W oczach Kremla Polska to nie sąsiad, lecz wróg — naród, który trzeba złamać, upokorzyć i ostatecznie wymazać z mapy wolnych narodów.

Czytaj więcej

Dziel i rządź. 500-letnia rosyjska wojna hybrydowa przeciwko Polsce pod fałszywą flagą

Rosja od wieków prowadzi wojnę pod fałszywą flagą – wojny, w których jej własne ręce pozostają ukryte, a ofiarami padają sąsiedzi Kremla. Bestialstwa hajdamaków, banderowców i terrorystów DNR nie są przypadkiem. To efekt wielowiekowej technologii politycznej Kremla, która manipuluje, dzieli i morduje dla utrzymania rosyjskiej hegemonii.

Czytaj więcej

Moskale tak bardzo kochają niewolę, że po śmierci swojego pana sprzedają się kolejnemu — pisał szwedzki arystokrata

„Moskale są z natury tak ulegli, że gdy zostaną uwolnieni z niewoli — czy to po śmierci pana, czy z jego łaski — często sami sprzedają się innym. Rzadko dają się nakłonić do pracy dobrym słowem lub prośbą, dlatego, choćby ktoś był najbardziej ludzki i łagodny, prędzej czy później zmuszony jest sięgnąć po kij lub pięść, jeśli chce, by robota została dobrze wykonana. […] Wielu spośród nich to złodzieje i zabójcy — cierpią bowiem na wielki niedostatek pożywienia i napoju. Surowe kary w niczym nie pomagają wobec ich silnego przywiązania do wódki i tytoniu” — pisał Frederick Coyett, szwedzki arystokrata i ostatni kolonialny gubernator holenderskiej Formozy, w swojej pracy „Poselstwo Conrada van Klenka do carów Aleksego Michajłowicza i Fiodora Aleksiejewicza” z 1675 roku.

Czytaj więcej

Otolia Kraszewska — zapomniana dama pędzla z Żytomierza, która podbiła Monachium

Historia polskiej artystki z Wołynia, której życie i twórczość splatają się z historią utraconej ojczyzny, kobiecej wrażliwości i nieustannego poszukiwania piękna. To opowieść o duszy, która nawet na obczyźnie nie przestała tęsknić za światłem własnych korzeni — o kobiecie, która malowała nie tylko obrazy, lecz także własne przeznaczenie.

Czytaj więcej
Ładowanie

Serdecznie zapraszamy Państwa do polubienia i śledzenia naszego fanpage

Historia. Pamięć Historyczna