Polecamy
Najnowsze
Cios w sojusz Polski i Ukrainy. Kto i dlaczego zabił atamana Petlurę?
Sto lat temu na paryskiej ulicy żydowski emigrant z Ukrainy Szolem Szwarcbard zastrzelił atamana Symona Petlurę, emigracyjnego przywódcę Ukraińskiej Republiki Ludowej. Swój czyn przedstawił przed sądem jako romantyczną zemstę za pogromy jego rodaków nad Dnieprem. Czy Petlura był faktycznie winny pogromów? Czy morderca działał sam? Komu zależało na śmierci Petlury i zszarganiu pamięci o nim?
Wołyń przed burzą. Jak Józewski przegrał walkę o porozumienie polsko-ukraińskie
Dla endecji Henryk Józewski był zbyt proukraiński. Dla OUN – zbyt propolski. Znienawidzony przez nacjonalistów po obu stronach próbował realizować wizję polsko-ukraińskiej współpracy na Wołyniu. Gdy jego koncepcja upadła, zwyciężyły siły, które uważały kompromis za słabość, a dialog za polityczną naiwność. Skutki tej porażki okazały się tragiczne.
Komu przeszkadzał Hołówko? Jak Moskwa pomagała niszczyć polsko-ukraińskie porozumienie
29 sierpnia 1931 roku w Truskawcu padły strzały. Zginął Tadeusz Hołówko – jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, polityk przekonany, że Polacy i Ukraińcy są w stanie znaleźć wspólny język. Zabili go działacze Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Na pierwszy rzut oka wydarzenie to wydaje się jedynie kolejnym epizodem konfliktu polsko-ukraińskiego okresu międzywojennego. Gdy jednak przyjrzymy się sprawie uważniej, pojawia się pytanie znacznie ważniejsze od samego zamachu: komu naprawdę przeszkadzał Tadeusz Hołówko?
Dzieje
Żytomierz
Czasopismo
ZOBACZ ARCHIWUM TU>>>
PAMIĘĆ HISTORYCZNA TV VOD
POLECANE
Prawda historyczna
Russkij mir
Wybitni Polacy
Sojusz Piłsudski–Petlura
Patriotyczny Żytomierz w przededniu Powstania Styczniowego
ROK 1861. STAN WOJENNY W ŻYTOMIERZU 27 lutego 1861 roku podczas manifestacji patriotycznej w...
Powstanie 1863 roku na Ukrainie wybuchło w maju. Największe bitwy toczono pod Żytomierzem
…I od Karpat krzyk weselny Zabrzmi aż do Dzwiny, Żyj Różycki, żyj nasz dzielny, Synu...
Edmund Różycki, dowódca Jazdy Wołyńskiej. Szkic Biograficzny
Trzecia część stulecia upływa od czasu walki Styczniowej o niepodległość… Znacznie...
Bohaterska obrona Żytomierza przez konfederatów barskich
250 lat temu została zawiązana na Podolu patriotyczna Konfederacja Barska, która była wyrazem sprzeciwu wobec destabilizujących poczynań ze strony Katarzyny II. Żytomierz będąc w samym środku tragicznych wydarzeń udzielił wsparcia konfederatom.
Konfederacja barska na Podolu
W drugiej połowie maja (1768 r.) Józef Pułaski organizował bowiem obronę w trójkącie...
Pamiętajmy o konfederatach barskich!
250 lat temu, 29 lutego 1768 w Barze na Podolu niegodząca się na uszczuplanie suwerenności...
Rzeczpospolita Trojga Narodów
PAMIĘĆ HISTORYCZNA TV VOD
DZIEDZICTWO
- I Rzeczpospolita
- Okres zaborów
- II Rzeczpospolita
- XX wiek
235 lat temu uchwalono Konstytucję 3 maja
To był moment, w którym Rzeczpospolita – osłabiona, uzależniona i systemowo sparaliżowana – podjęła desperacką, ale zarazem niezwykle odważną próbę ratowania własnej państwowości. 3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni uchwalił Ustawę Rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 maja – pierwsza w Europie i druga na świecie nowoczesna ustawa zasadnicza. Był to akt nie tylko polityczny, ale cywilizacyjny: świadectwo, że państwo polsko-litewskie potrafiło się reformować mimo zewnętrznej presji i wewnętrznych sprzeczności.
-
15 stycznia 1582. Dzień, w którym Moskwa została upokorzona przez Rzeczpospolitą
15 stycznia 1582 roku to data, którą każdy Polak powinien znać i czuć w sercu – dzień, w którym car Iwan Groźny, agresywny tyran i imperialny barbarzyńca, musiał klęknąć przed siłą Rzeczypospolitej. Podpisany w Jamie Zapolskim rozejm kończył zwycięską wojnę Stefana Batorego z Moskwą, zatrzymując na dziesięciolecia imperialne zapędy Kremla i pokazując światu, że Polska potrafi wymusić respekt nawet u najbardziej brutalnego sąsiada.
-
Hołd Moskiewski – dzień, w którym zdetronizowany car klęczał przed polskim królem
29 października 1611 roku Warszawa stała się świadkiem wydarzenia, które wstrząsnęło Europą. W Sali Senatorskiej Zamku Królewskiego, przed majestatem Zygmunta III Wazy, klękał zdetronizowany car moskiewski Wasyl IV Szujski. Razem z braćmi, Dymitrem i Iwanem, bił czołem i całował królewską dłoń – uznając swoją zależność od polskiego monarchy.
-
Cudnów 1660 – gdy Moskwa klękała przed Rzeczpospolitą. Zapomniany triumf polskiego oręża
Jesień 1660 roku. Wojska Rzeczypospolitej stają naprzeciw potęgi moskiewsko-kozackiej pod Cudnowem, niedaleko Żytomierza. Przez blisko trzy tygodnie ważyły się losy całej wojny. To tu decydowało się, czy Polska pozostanie państwem wolnych ludzi, czy padnie pod ciosami carskiego imperium. Dowódca moskiewski, Wasyl Szeremietiew – „wojewoda kijowski” – pysznił się, że z marszu zdobędzie Lwów i Kraków. Chełpił się, że pojmie króla polskiego i w srebrnych kajdanach odprowadzi go przed cara. W swojej pysze posunął się nawet do bluźnierstwa – wskazując na ikonę Chrystusa, miał powiedzieć, że nie uzna Go za Boga, jeśli nie pomoże mu „złamać królestwa Lachów”. Słowa te miały się wkrótce obrócić przeciwko niemu.
-
Gdy biały Orzeł, Pogoń i Archanioł powiewały nad Kremlem — 415 lat temu Polacy, Litwini i Ukraińcy zdobyli Moskwę i osadzili polskiego królewicza na tronie cara
9 października 1610 roku to data, która wciąż wywołuje dreszcz w rosyjskiej pamięci historycznej. Tego dnia wojska Rzeczypospolitej Obojga Narodów pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego triumfalnie wkroczyły na Kreml. Polska chorągiew zawisła nad sercem Moskwy — a syn króla Zygmunta III Wazy, królewicz Władysław, został ogłoszony carem Wszechrusi
-
Chocim 1621 – kiedy Polacy i Ukraińcy zatrzymali potęgę sułtana. Wspólne zwycięstwo, które ocaliło Europę
We wrześniu 1621 roku nad Dniestrem rozegrała się jedna z najważniejszych bitew XVII wieku. Polacy, Litwini i Rusini – dzisiejsi Ukraińcy i Białorusini – wspólnie powstrzymali potęgę Imperium Osmańskiego. Gdyby nie to zwycięstwo, los Europy mógłby potoczyć się inaczej. To była chwila, w której Orzeł Biały i kozacki Archanioł biły jednym rytmem serca.
Rzeź Pragi – tragedia polskiej historii i świadectwo okrucieństwa rosyjskiego imperializmu
4 listopada 1794 roku to data, która na trwałe wpisała się w historię Polski jako dzień brutalnego mordu, rozlewu krwi niewinnych mieszkańców i jedno z najbardziej tragicznych wydarzeń końca XVIII wieku. Rzeź Pragi była nie tylko aktem niewyobrażalnego okrucieństwa rosyjskich morderców, lecz także narzędziem zastraszenia, które miało złamać ducha Polaków w walce o niepodległość. Aby lepiej zrozumieć ten moment, przyjrzyjmy się, co doprowadziło do tej tragedii oraz jak przebiegały wydarzenia tego pamiętnego dnia.
-
Zygmunt Sierakowski a Żytomierz
Przed Powstaniem Styczniowym Żytomierz był jednym z najważniejszych ośrodków polskiej konspiracji niepodległościowej. Miasto to pod względem patriotycznego buntu, było porównywalne z Warszawą. Z ruchem niepodległościowym w Żytomierzu związane są takie miejsca jak franciszkański kościół św. Jana z Dukli, który w okresie przedpowstańczym był ważnym ośrodkiem religijnym i patriotycznym. Na głównym placu miasta w 1861 r. znajdował się krzyż upamiętniający krwawe stłumienie pokojowej demonstracji w Warszawie przez wojska carskie.
-
Żytomierz pod zaborem rosyjskim. Walka narodowowyzwoleńcza
Pod koniec XVIII wieku Rzeczpospolita zniknęła z mapy Europy. Trzech zaborców: Rosja, Prusy i...
-
Salicha
Zapraszam do lektury ostatniej części cykl poświęconego powstaniu styczniowemu na Ukrainie-Rusi –...
-
Tragedia Sołowiówki
Sołowiówka stała się obosiecznym argumentem w debatach historiozoficznych. Dla niepodległościowo myślących demokratów szlacheckich wydarzenie to zaczęło funkcjonować w kategoriach spłaty długu moralnego, który szlachta zaciągnęła u ludu na przestrzeni wieków. Dla środowisk konserwatywnych Sołowiówka, jak niegdyś rabacja galicyjska, była potwierdzeniem tezy, iż – parafrazując Wielopolskiego – dla chłopów można coś zrobić, z chłopami – nigdy.
-
Rok 1863 na Ukrainie
Niniejszy artykuł otwiera trzyczęściowy cykl poświęcony powstaniu styczniowemu na Ukrainie-Rusi –...
103. rocznica zabójstwa prezydenta Narutowicza. Lekcja o prorosyjskiej dywersji ideologicznej endecji przeciw Polsce
102 lata temu, w warszawskiej Zachęcie, fanatyk związany z obozem narodowym – Eligiusz Niewiadomski – oddał trzy strzały w plecy prezydenta Gabriela Narutowicza. Strzały, które – jak sam później zeznał – nie były pierwotnie przeznaczone dla Narutowicza, lecz dla Józefa Piłsudskiego.
-
Podczas kryzysów strzeżcie się agentur… Testament Ojca Niepodległości
11 listopada 2025 roku obchodzimy 107. rocznicę odrodzenia polskiej niepodległości. To dzień, w którym Polska po 123 latach niewoli powróciła na mapę Europy. Dzień, w którym wspominamy tych, którzy wolność wywalczyli mieczem, słowem i niezłomną wiarą. Wśród nich — ten, którego imię na zawsze stało się synonimem niepodległości: Józef Piłsudski. Marszałek, którego myśli i przestrogi brzmią dziś równie aktualnie jak sto lat temu.
-
1920. Cud nad Wisłą – triumf, który ocalił Polskę i powstrzymał bolszewicką Rosję przed zniewoleniem Europy
W sierpniu 1920 roku, na przedpolach Warszawy, rozegrała się bitwa, która zdecydowała o losach...
-
Przewrót majowy. Niedoszła zbrodnia wojenna gen. Rozwadowskiego
Natrafiłem na tekst jednego z przedstawicieli rady krajowej partii korwin. Wpis nie jest najnowszy...
-
Endeckie bzdury o niereligijności marszałka
88 LAT TEMU ZMARŁ JÓZEF PIŁSUDSKI – OJCIEC POLSKIEJ NIEPODLEGŁOŚCI Jednym z najczęściej...
-
Skończmy z fanatyczną nienawiścią do Piłsudskiego
Jestem w bardzo ciekawym momencie swojego życia, mianowicie weryfikuję swoje dotychczasowe poglądy...
5 marca 1940: Rozkaz śmierci. Katyń – symbol ludobójczej polityki Kremla
5 marca 1940 roku zapadła jedna z najbardziej zbrodniczych decyzji w historii Europy XX wieku. Tego dnia rosyjski dyktator Józef Stalin wraz z członkami najwyższego kierownictwa państwa podpisał rozkaz fizycznej likwidacji polskiej elity narodowej. Dokument oznaczony jako „ściśle tajny” przewidywał egzekucję 25 700 obywateli Rzeczypospolitej, w tym 14 700 polskich jeńców wojennych przetrzymywanych w obozach NKWD.
-
To nie byli żadni „Sowieci” — to byli Rosjanie! Jak Moskwa zrzuciła winę za ludobójstwa na mityczny twór narodowy, który nigdy nie istniał
Po rozpadzie Związku Radzieckiego Rosja nie tylko nie rozliczyła się ze swojej przeszłości — ona ją zwyczajnie przepisała. Kremlowi udało się przekonać narody Zachodu, że za zbrodnie stalinowskiego totalitaryzmu nie odpowiada rosyjskie państwo ani rosyjski naród, lecz jacyś mityczni „Sowieci” — nieistniejący nigdy naród, który w cudowny sposób wziął na siebie całą winę za ludobójstwa XX wieku.
-
Jan Paweł II i narodziny Solidarności: siła wiary w obliczu komunizmu
Jan Paweł II i ruch „Solidarności” to dwie historie splecione ze sobą tak mocno, że trudno dziś wyobrazić sobie dzieje Polski bez tego spotkania. Pontyfikat papieża z Polski okazał się jednym z najważniejszych czynników, które zmieniły bieg wydarzeń w kraju, a zarazem zapoczątkowały procesy prowadzące do upadku komunizmu w całej Europie Środkowo-Wschodniej.
-
„Byli mordowani tylko dlatego, że byli Polakami” – otwarty list ws. ustanowienia Narodowego Dnia Pamięci Polaków – Ofiar Ludobójstwa Dokonanego przez Rosyjskich Stalinowców w latach 1937–1938
W dniu 11 sierpnia 1937 roku ówczesny szef NKWD, Rosjanin Nikołaj Jeżow, podpisał rozkaz nr 00485, który dał początek masowym represjom wobec obywateli Związku Sowieckiego narodowości polskiej. Rozkaz ten – zaakceptowany przez Biuro Polityczne KC WKP(b) z Józefem Stalinem na czele – zainicjował brutalną, systematyczną czystkę etniczną. Sam Stalin pisał na meldunkach o aresztowaniach: „Bardzo dobrze! Kopcie i czyśćcie nadal ten polsko-szpiegowski brud. Niszczcie go w interesie Związku Sowieckiego”. W wyniku tej zbrodniczej operacji – prowadzonej przez półtora roku – ponad 111 tysięcy Polaków zostało zamordowanych, a kolejne dziesiątki tysięcy aresztowano, deportowano, rozdzielono z rodzinami, zesłano do łagrów lub zaginęli bez wieści. Zostali pozbawieni nie tylko życia, ale i tożsamości – jedynie z powodu swojego pochodzenia. Niektórzy badacze, jak prof. Mikołaj Iwanow, szacują, że całkowita liczba ofiar mogła sięgnąć nawet 200 tysięcy osób. Była to jedna z największych i najbardziej bezwzględnych operacji eksterminacyjnych wymierzonych w Polaków w XX wieku.
-
Powstanie Warszawskie. Między swastyką a sierpem i młotem – jak Stalin pozwolił Niemcom mordować Polaków
1 sierpnia 1944 roku patrioci Rzeczypospolitej chwycili za broń, by wyzwolić Warszawę spod jarzma brutalnej, nazistowskiej okupacji. Była to decyzja, która wstrząsnęła sumieniem świata. W samym sercu Europy, w cieniu dwóch totalitaryzmów, miasto podjęło samotną walkę nie tylko z niemieckim okupantem, lecz także z bezduszną kalkulacją światowych mocarstw. Polacy nie czekali na rozkazy wielkich tego świata. Wyszli na ulice z bronią w ręku, by upomnieć się o swój głos w powojennym ładzie – o godność, którą próbowano pogrzebać w politycznych gabinetach, i o prawo do niepodległości, które miało zostać oddane w ręce Stalina.
-
Timothy Snyder: Obszar skrwawionych ziem w całości pokrywa się z terytorium dawnej Rzeczypospolitej
„Zapomnieć przeszłość oznacza zgodzić się z jej powrotem” powiedział kiedyś Winston Churchill.








