Sto lat temu na paryskiej ulicy żydowski emigrant z Ukrainy Szolem Szwarcbard zastrzelił atamana Symona Petlurę, emigracyjnego przywódcę Ukraińskiej Republiki Ludowej. Swój czyn przedstawił przed sądem jako romantyczną zemstę za pogromy jego rodaków nad Dnieprem. Czy Petlura był faktycznie winny pogromów? Czy morderca działał sam? Komu zależało na śmierci Petlury i zszarganiu pamięci o nim?
Czytaj więcej
Dla endecji Henryk Józewski był zbyt proukraiński. Dla OUN – zbyt propolski. Znienawidzony przez nacjonalistów po obu stronach próbował realizować wizję polsko-ukraińskiej współpracy na Wołyniu. Gdy jego koncepcja upadła, zwyciężyły siły, które uważały kompromis za słabość, a dialog za polityczną naiwność. Skutki tej porażki okazały się tragiczne.
Czytaj więcej
29 sierpnia 1931 roku w Truskawcu padły strzały. Zginął Tadeusz Hołówko – jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, polityk przekonany, że Polacy i Ukraińcy są w stanie znaleźć wspólny język. Zabili go działacze Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Na pierwszy rzut oka wydarzenie to wydaje się jedynie kolejnym epizodem konfliktu polsko-ukraińskiego okresu międzywojennego. Gdy jednak przyjrzymy się sprawie uważniej, pojawia się pytanie znacznie ważniejsze od samego zamachu: komu naprawdę przeszkadzał Tadeusz Hołówko?
Czytaj więcej
W książce Tarasa Borowcia, twórcy UPA, pt. „Armija bez derżawy” („Armia bez państwa”), wydanej w 1981 roku w Kanadzie, znalazł się list, w którym autor ostro potępia liderów OUN-B, oskarżając ich o eksterminację Polaków i innych mniejszości narodowych oraz o brutalne eliminowanie politycznych przeciwników wewnątrz ukraińskiego ruchu narodowowyzwoleńczego.
Czytaj więcej
Agencja filmowa UM-Group udostępniła w otwartym dostępie dokument historyczny pt. „Granica....
Czytaj więcej
24 maja 1571 roku wojska chana krymskiego Dewleta I Gireja stanęły pod murami Moskwy. Chwilę później stolica państwa moskiewskiego zamieniła się w piekło. Ogień trawił drewnianą zabudowę z niszczycielską siłą, a potężny wiatr rozprzestrzeniał płomienie na kolejne dzielnice. Płonęły przedmieścia, posady, Ziemlane Miasto, dwory carskie i tysiące domów. Nad Moskwą unosiły się kłęby dymu, a samo serce moskiewskiego imperium pogrążyło się w chaosie i przerażeniu.
Czytaj więcej
W 1964 roku polski wywiad przekazał Władysławowi Gomułce tajne nagranie rozmowy w Bonn pomiędzy kanclerzem RFN Ludwigiem Erhardem a Aleksiejem Adżubejem — członkiem KC KPZR, redaktorem naczelnym „Izwiestii” i zarazem zięciem Nikity Chruszczowa. Adżubej nie był zwykłym dziennikarzem. Kreml wielokrotnie wykorzystywał go do nieformalnych i poufnych kontaktów politycznych.
Czytaj więcej
To był moment, w którym Rzeczpospolita – osłabiona, uzależniona i systemowo sparaliżowana – podjęła desperacką, ale zarazem niezwykle odważną próbę ratowania własnej państwowości. 3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni uchwalił Ustawę Rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 maja – pierwsza w Europie i druga na świecie nowoczesna ustawa zasadnicza. Był to akt nie tylko polityczny, ale cywilizacyjny: świadectwo, że państwo polsko-litewskie potrafiło się reformować mimo zewnętrznej presji i wewnętrznych sprzeczności.
Czytaj więcej
5 marca 1940 roku zapadła jedna z najbardziej zbrodniczych decyzji w historii Europy XX wieku. Tego dnia rosyjski dyktator Józef Stalin wraz z członkami najwyższego kierownictwa państwa podpisał rozkaz fizycznej likwidacji polskiej elity narodowej. Dokument oznaczony jako „ściśle tajny” przewidywał egzekucję 25 700 obywateli Rzeczypospolitej, w tym 14 700 polskich jeńców wojennych przetrzymywanych w obozach NKWD.
Czytaj więcej
Nie tylko w lasach Królestwa Polskiego rozgrywał się dramat Powstania Styczniowego. W maju 1863 roku Ukraina – Wołyń, Kijowszczyzna i okolice Żytomierza – stały się jedną z najważniejszych aren zbrojnego zrywu przeciw imperium rosyjskiemu. To tu, na ziemiach Zabuża, wybuchło powstanie, które przez kilka tygodni skutecznie wiązało ogromne siły carskie, dając Europie dowód, że naród pozbawiony państwa wciąż potrafi sięgać po broń.
Czytaj więcej
15 stycznia 1582 roku to data, którą każdy Polak powinien znać i czuć w sercu – dzień, w którym car Iwan Groźny, agresywny tyran i imperialny barbarzyńca, musiał klęknąć przed siłą Rzeczypospolitej. Podpisany w Jamie Zapolskim rozejm kończył zwycięską wojnę Stefana Batorego z Moskwą, zatrzymując na dziesięciolecia imperialne zapędy Kremla i pokazując światu, że Polska potrafi wymusić respekt nawet u najbardziej brutalnego sąsiada.
Czytaj więcej
W historii polskiej sztuki XIX wieku są postaci, które nie krzyczą nazwiskiem ani nie domagają się miejsca w panteonie, a jednak pozostawiają po sobie cichy, trwały ślad – jak światło na płótnie, jak pamięć krajobrazu. Do takich artystek należy Maria Klass-Kazanowska, urodzona na Wołyniu malarka, której życie i twórczość naznaczone zostały wschodnim pograniczem dawnej Rzeczypospolitej, a której ostatnim przystankiem stał się Żytomierz – miasto, w którym zamknęła się jej krótka, lecz intensywna droga twórcza.
Czytaj więcej
Serdecznie zapraszamy Państwa do polubienia i śledzenia naszego fanpage
Najnowsze komentarze