Kategoria: I Rzeczpospolita

15 stycznia 1582 roku to data, którą każdy Polak powinien znać i czuć w sercu – dzień, w którym car Iwan Groźny, agresywny tyran i imperialny barbarzyńca, musiał klęknąć przed siłą Rzeczypospolitej. Podpisany w Jamie Zapolskim rozejm kończył zwycięską wojnę Stefana Batorego z Moskwą, zatrzymując na dziesięciolecia imperialne zapędy Kremla i pokazując światu, że Polska potrafi wymusić respekt nawet u najbardziej brutalnego sąsiada.

29 października 1611 roku Warszawa stała się świadkiem wydarzenia, które wstrząsnęło Europą. W Sali Senatorskiej Zamku Królewskiego, przed majestatem Zygmunta III Wazy, klękał zdetronizowany car moskiewski Wasyl IV Szujski. Razem z braćmi, Dymitrem i Iwanem, bił czołem i całował królewską dłoń – uznając swoją zależność od polskiego monarchy.

Jesień 1660 roku. Wojska Rzeczypospolitej stają naprzeciw potęgi moskiewsko-kozackiej pod Cudnowem, niedaleko Żytomierza. Przez blisko trzy tygodnie ważyły się losy całej wojny. To tu decydowało się, czy Polska pozostanie państwem wolnych ludzi, czy padnie pod ciosami carskiego imperium. Dowódca moskiewski, Wasyl Szeremietiew – „wojewoda kijowski” – pysznił się, że z marszu zdobędzie Lwów i Kraków. Chełpił się, że pojmie króla polskiego i w srebrnych kajdanach odprowadzi go przed cara. W swojej pysze posunął się nawet do bluźnierstwa – wskazując na ikonę Chrystusa, miał powiedzieć, że nie uzna Go za Boga, jeśli nie pomoże mu „złamać królestwa Lachów”. Słowa te miały się wkrótce obrócić przeciwko niemu.

9 października 1610 roku to data, która wciąż wywołuje dreszcz w rosyjskiej pamięci historycznej. Tego dnia wojska Rzeczypospolitej Obojga Narodów pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego triumfalnie wkroczyły na Kreml. Polska chorągiew zawisła nad sercem Moskwy — a syn króla Zygmunta III Wazy, królewicz Władysław, został ogłoszony carem Wszechrusi

We wrześniu 1621 roku nad Dniestrem rozegrała się jedna z najważniejszych bitew XVII wieku. Polacy, Litwini i Rusini – dzisiejsi Ukraińcy i Białorusini – wspólnie powstrzymali potęgę Imperium Osmańskiego. Gdyby nie to zwycięstwo, los Europy mógłby potoczyć się inaczej. To była chwila, w której Orzeł Biały i kozacki Archanioł biły jednym rytmem serca.

W nocy z 20 na 21 września 1610 roku, dokładnie 415 lat temu, polskie wojska pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego wkroczyły do Moskwy. Był to moment bez precedensu w historii Europy – stolica państwa moskiewskiego znalazła się w rękach wojsk Rzeczypospolitej Obojga Narodów. To wydarzenie, wraz z późniejszym hołdem obalonego cara Wasyla Szujskiego złożonym królowi Zygmuntowi III Wazie, do dziś pozostaje jednym z najbardziej bolesnych punktów w rosyjskiej pamięci historycznej.

12 września 1683 roku pod murami Wiednia rozegrała się jedna z najważniejszych bitew w historii świata, która na wieki zmieniła losy Europy. Wojska I Rzeczypospolitej – składające się z Polaków, Litwinów i Rusinów (dzisiejszych Ukraińców i Białorusinów) – pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego przybyły na ratunek oblężonej stolicy Habsburgów.

8 września 1514 roku pod Orszą, na wschodnich rubieżach Europy, rozegrała się jedna z najważniejszych bitew w dziejach regionu. Polacy, Litwini, Ukraińcy i Białorusini, zjednoczeni w ramach Rzeczypospolitej Jagiellonów, stanęli ramię w ramię przeciwko rosyjskiemu imperializmowi, który próbował podbić Smoleńsk i otworzyć sobie drogę do dalszej ekspansji na Zachód.

15 lipca 1410 roku na polach Grunwaldu rozegrała się jedna z największych bitew średniowiecznej Europy. Po stronie polsko-litewskiej stanęło około 30 tysięcy rycerzy i wojowników, przeciwko nim – potęga Zakonu Krzyżackiego i zaciężni rycerze z całego kontynentu. Zwycięstwo Władysława Jagiełły i Witolda przeszło do legendy, a heroldzi Europy z trudem nadążali z donoszeniem wieści o klęsce elitarnej armii krzyżackiej. Tyle że triumf militarny nie przełożył się na triumf polityczny. Zabrakło decyzji, odwagi, a może wyobraźni. Zwycięstwo zostało roztrwonione.

415 lat temu, 4 lipca 1610 roku, pod Kłuszynem rozegrała się jedna z najświetniejszych bitew w...