Kategoria: XX wiek

Zamach majowy 1926. Jak czerwona Moskwa, przy pomocy endecji, próbowała przejąć Polskę

Maj 1926 roku do dziś pozostaje jedną z najbardziej dramatycznych i jednocześnie najbardziej zakłamanych kart polskiej historii XX wieku. Przez dziesięciolecia przeciwnicy Józefa Piłsudskiego przedstawiali przewrót majowy wyłącznie jako „zamach na demokrację”, pomijając szerszy kontekst geopolityczny, chaos polityczny II Rzeczypospolitej oraz aktywną grę obcych mocarstw przeciwko Polsce.

Czytaj więcej

106 lat temu Polacy i Ukraińcy wspólnie maszerowali przez Kijów jako zwycięzcy nad rosyjskimi bolszewikami

9 maja 1920 roku, dokładnie 106 lat temu, w Kijowie odbyła się wspólna defilada zwycięskich oddziałów polsko-ukraińskich. Był to jeden z najbardziej symbolicznych momentów wojny polsko-bolszewickiej oraz sojuszu zawartego pomiędzy Polską a Ukraińską Republiką Ludową atamana Symona Petlury. Stolica Ukrainy stała się wówczas miejscem manifestacji wspólnej walki narodów Europy Środkowo-Wschodniej przeciwko rosyjskiemu imperializmowi i bolszewickiej ekspansji.

Czytaj więcej

5 marca 1940: Rozkaz śmierci. Katyń – symbol ludobójczej polityki Kremla

5 marca 1940 roku zapadła jedna z najbardziej zbrodniczych decyzji w historii Europy XX wieku. Tego dnia rosyjski dyktator Józef Stalin wraz z członkami najwyższego kierownictwa państwa podpisał rozkaz fizycznej likwidacji polskiej elity narodowej. Dokument oznaczony jako „ściśle tajny” przewidywał egzekucję 25 700 obywateli Rzeczypospolitej, w tym 14 700 polskich jeńców wojennych przetrzymywanych w obozach NKWD.

Czytaj więcej

Podczas kryzysów strzeżcie się agentur… Testament Ojca Niepodległości

11 listopada 2025 roku obchodzimy 107. rocznicę odrodzenia polskiej niepodległości. To dzień, w którym Polska po 123 latach niewoli powróciła na mapę Europy. Dzień, w którym wspominamy tych, którzy wolność wywalczyli mieczem, słowem i niezłomną wiarą. Wśród nich — ten, którego imię na zawsze stało się synonimem niepodległości: Józef Piłsudski. Marszałek, którego myśli i przestrogi brzmią dziś równie aktualnie jak sto lat temu.

Czytaj więcej

To nie byli żadni „Sowieci” — to byli Rosjanie! Jak Moskwa zrzuciła winę za ludobójstwa na mityczny twór narodowy, który nigdy nie istniał

Po rozpadzie Związku Radzieckiego Rosja nie tylko nie rozliczyła się ze swojej przeszłości — ona ją zwyczajnie przepisała. Kremlowi udało się przekonać narody Zachodu, że za zbrodnie stalinowskiego totalitaryzmu nie odpowiada rosyjskie państwo ani rosyjski naród, lecz jacyś mityczni „Sowieci” — nieistniejący nigdy naród, który w cudowny sposób wziął na siebie całą winę za ludobójstwa XX wieku.

Czytaj więcej

Jan Paweł II i narodziny Solidarności: siła wiary w obliczu komunizmu

Jan Paweł II i ruch „Solidarności” to dwie historie splecione ze sobą tak mocno, że trudno dziś wyobrazić sobie dzieje Polski bez tego spotkania. Pontyfikat papieża z Polski okazał się jednym z najważniejszych czynników, które zmieniły bieg wydarzeń w kraju, a zarazem zapoczątkowały procesy prowadzące do upadku komunizmu w całej Europie Środkowo-Wschodniej.

Czytaj więcej

1 września – lekcja, której świat wciąż nie odrobił

1 września 1939 roku świat zobaczył, dokąd prowadzi polityka ustępstw wobec agresora. Tego dnia hitlerowskie Niemcy uderzyły na Polskę, rozpoczynając największą tragedię XX wieku – II wojnę światową. Ale niemiecki blitzkrieg nie spadł z nieba. Był możliwy, bo rok wcześniej w Monachium zachodni przywódcy oddali Hitlerowi Sudety, wierząc naiwnie, że „ugłaskają bestię”.

Czytaj więcej

„Bić Polaków, ile wlezie!” – Rosyjskie ludobójstwo, o którym świat milczy. 88 lat od Operacji Polskiej NKWD

To był rozkaz skazujący naród na śmierć. 11 sierpnia 1937 roku w moskiewskim gabinecie oprawcy, Nikołaja Jeżowa, zapadła decyzja, która uruchomiła machinę jednego z największych ludobójstw XX wieku. Podpisany przez niego tajny rozkaz nr 00485 nie pozostawiał złudzeń: rozpocząć „operację polską” NKWD – brutalną czystkę wymierzoną w obywateli Związku Sowieckiego narodowości polskiej. Czystkę, której jedynym celem było jedno: fizyczne wyniszczenie Polaków tylko dlatego, że byli Polakami.

Czytaj więcej

„Byli mordowani tylko dlatego, że byli Polakami” – otwarty list ws. ustanowienia Narodowego Dnia Pamięci Polaków – Ofiar Ludobójstwa Dokonanego przez Rosyjskich Stalinowców w latach 1937–1938

W dniu 11 sierpnia 1937 roku ówczesny szef NKWD, Rosjanin Nikołaj Jeżow, podpisał rozkaz nr 00485, który dał początek masowym represjom wobec obywateli Związku Sowieckiego narodowości polskiej. Rozkaz ten – zaakceptowany przez Biuro Polityczne KC WKP(b) z Józefem Stalinem na czele – zainicjował brutalną, systematyczną czystkę etniczną. Sam Stalin pisał na meldunkach o aresztowaniach: „Bardzo dobrze! Kopcie i czyśćcie nadal ten polsko-szpiegowski brud. Niszczcie go w interesie Związku Sowieckiego”. W wyniku tej zbrodniczej operacji – prowadzonej przez półtora roku – ponad 111 tysięcy Polaków zostało zamordowanych, a kolejne dziesiątki tysięcy aresztowano, deportowano, rozdzielono z rodzinami, zesłano do łagrów lub zaginęli bez wieści. Zostali pozbawieni nie tylko życia, ale i tożsamości – jedynie z powodu swojego pochodzenia. Niektórzy badacze, jak prof. Mikołaj Iwanow, szacują, że całkowita liczba ofiar mogła sięgnąć nawet 200 tysięcy osób. Była to jedna z największych i najbardziej bezwzględnych operacji eksterminacyjnych wymierzonych w Polaków w XX wieku.

Czytaj więcej

Powstanie Warszawskie. Między swastyką a sierpem i młotem – jak Stalin pozwolił Niemcom mordować Polaków

1 sierpnia 1944 roku patrioci Rzeczypospolitej chwycili za broń, by wyzwolić Warszawę spod jarzma brutalnej, nazistowskiej okupacji. Była to decyzja, która wstrząsnęła sumieniem świata. W samym sercu Europy, w cieniu dwóch totalitaryzmów, miasto podjęło samotną walkę nie tylko z niemieckim okupantem, lecz także z bezduszną kalkulacją światowych mocarstw. Polacy nie czekali na rozkazy wielkich tego świata. Wyszli na ulice z bronią w ręku, by upomnieć się o swój głos w powojennym ładzie – o godność, którą próbowano pogrzebać w politycznych gabinetach, i o prawo do niepodległości, które miało zostać oddane w ręce Stalina.

Czytaj więcej
Ładowanie

Serdecznie zapraszamy Państwa do polubienia i śledzenia naszego fanpage

Historia. Pamięć Historyczna